«س. اسکوئیر» (S. Squyres) یکی از مسئولان این پروژه می‌گوید:"کشف این مسئله بعد از ۱۲۰۰ روز امیدی بر اکتشاف‌های آینده در مریخ است". در ابتدا «س. راف» (S. Ruff) از دانشگاه آریزونا متوجه مقدار زیادی سیلیس در یک نمونه‌ شد و همین مسئله باعث تحقیقات وسیع‌تر بر روی آن شد. کشف مواردی از قبیل مناطق پراکنده حاوی آب، خاک غنی از سولفور، کانی‌های دگرگون شده و آتشفشان‌های فعال به وسیله‌ی فضاپیمای روح در محل دهانه «گوسف» (Gusev) مبنی بر وجود آب در گذشته مریخ هستند.

منشا سیلیس خاک به علت تماس آن با بخار اسیدی حاصل از آتشفشان یا وجود چشمه‌های آب گرم است که شرایط مساعدی را برای حیات فراهم می‌کنند. «د. دماریس» می‌گوید:‌"این مسئله وجود مناطقی با شرایط معتدل که مشابه با شرایط زیست محیطی زمین هستند را نشان می‌دهد". دو فضاپیمای روح و «فرصت» ماموریت اصلی ۳ ماهه خود را در سال ۲۰۰۴ به اتمام رساندند ولی تا به امروز نیز به کار خود ادامه دادند. یکی از شش چرخ روح دیگر نمی‌چرخد و تنها برای نمونه‌ برداری از خاک استفاده می‌شود که تازه‌ترین کشف آن وجود سیلیس در خاک بوده است.

«د. مک کوئیستین» (D. McCuistion) مدیر مرکز اکتشافات مریخ ناسا می‌گوید:"این کشف تازه توانایی فضاپیمای‌های روح و فرصت برای اکتشافات پیشرفته را نشان می‌دهد. همچنین نظریه وجود آب در مریخ مساعد بودن شرایط این سیاره برای حیات را تقویت می‌کند". راف، ماه گذشته پیشنهاد کرد که طیف گرمایی روح برای بررسی نمونه خاک برداشته شده به کار برود. از آن جایی که این وسیله قادر به تشخیص ترکیب شیمیایی کانی‌ها است و میزان قابل توجهی سیلیس را نشان داد، برنامه آینده این است که خاک این قسمت با ذرات آلفا و طیف سنج پرتو ایکس مورد بررسی قرار گیرد. سیلیس در زمین به حالت بلور کوارتز است ولی در مریخ به حالت بلور یافت نمی‌شود.

این کشف تازه، حاصل ۱۸ ماه تحقیق فضاپیمای روح است که ۷۲/۴۵ متر از این ناحیه را پوشش داد، در حالی که فضاپیمای فرصت در طی ۸ ماه گذشته و در طرف دیگر سیاره مشغول بررسی دهانه ویکتوریا است.

 

اختر شناسان با استفاده از تلسكوﭖ ۲/۹ متری «هابی-ایبرلی» (HET) منظومه‌ای را متشكل از دو سياره مشتری مانند كشف كردند كه به دور ستاره‌ مادر خود می‌گردند و به‌نظر می‌رسد ساختار ستاره مادر از قاعده‌ای كه در نظريه تكامل سياره‌ای آمده ‌است ﭘيروی نمی‌كند. «كوچران» (Cochran) و «اندل» (Endl) با استفاده از طيف ‌نگار HET از سال ۲۰۰۱ بر روی طيف ستاره ۱۵۵٣۵۸ HD مطالعه ‌كرده‌اند. اندازه‌گيری سرعت شعاعی آن نشان داد كه ستاره لرزش‌هايی را علاوه بر حركت عادی‌اش دارد كه احتمالا به دليل وجود نيروی كشش از سوی همدم آن است.

۱۵۵٣۵۸ HD كمی داغ‌تر از خورشيد است و جرم آن كمی از خورشيد كمتر است. نكته مهم در مقايسه ساختار اين دو ستاره مقدار آهن ذخيره‌ شده در آن‌هاست؛ اين ستاره فقط ۲۰ درصد از آهن خورشيد را دارد. منظور از آهن موادی است كه از هيدروژن و هليم سنگين‌تر هستند. يکی از سياره‌ها با دوره تناوبی در حدود ۱۹۵ روز حدود ۹۰ درصد جرم مشتری را داراست. اين سياره در فاصله ۶/۰ واحد نجومی از ستاره مادر به دور آن می‌گردد. دوره تناوب سياره ديگر در حدود ۵۳۰ روز است. جرم آن در كم‌ترين حالت نصف جرم مشتری است و در فاصله ۲/۱ واحد نجومی از ستاره مادر قرار دارد.

«ويتن‌ماير» (Wittenmyer) با استفاده از تجهيزات دانشگاه تگزاس برای محاسبه مدار اين دو سياره در صد ميليون سال آينده تلاش می‌کند. او می‌گوید:"مدار آن‌ها در حال حاضر دايره‌ای نيست، در آينده نيز مدار آن‌ها به‌تدريج به هم نزديک می‌شود و در نهايت يكديگر را دفع خواهند كرد".

اندل می‌گويد:"آينده آن‌ها مانند الگوی رقص است، در ابتدا به صورت غير هم‌ مركز است. ﺳﭙﺲ به صورت دايره در می‌آيد و در نهايت دفع شدن از طرف يكديگر. با استفاده از محاسبات می‌توان گفت كه اين الگو هر ۳۰۰۰ سال تكرار می‌شود". گردش دو سياره سنگين به دور ستاره‌ای با مقدار بسيار كم آهن بر روی نظريه تكامل سياره‌ای تاثير گذار است. به گفته اندل دو مدل در اين نظريه وجود دارد كه هنوز بر روی نقض يكی از آن‌ها رقابتی برﭘاست. اين دو مدل عبارت‌اند از: «مدل رشد هسته‌ای» و «مدل ديسک ناﭘايدار».

هر دو مدل با گردش ابرها در هنگام تولد ستاره‌ها آغاز می‌شود. در هنگام چرخيدن، ابرها به صورت يک ديسک ﭘهن می‌شوند. با گذشت زمان غبارها دسته دسته جمع می‌شوند و به صورت ﭘيش‌سياره در‌می‌‌آيند و در نهايت سياره خواهند‌شد. تفاوت دو مدل در مقياس زمانی آن‌هاست. اما در هيچ مدلی شرايط ستاره مادر مانند آن‌چه در اين منظومه ديده شد، نبود.

اندل می‌گويد:"نتيجه كلی از اين كشف اين است كه ديسک لازم برای تشكيل سياره‌ها بسيار بزرگتر و ﭘرجرم‌تر از آن است كه ما در مدل‌های قبلی تصور می‌كرديم".

 

با همکاری جمعی از مدرسان اخترشناسی و نویسندگان شناخته شده‌ ماهنامه‌ نجوم، دوره‌ جديد آموزش ستاره‌شناسی در ۱۶ تیر ۱۳۸۶ آغاز مي‌شود. ماهنامه‌ نجوم در کنار انتشار ماهانه خود فعالیت‌های دیگری را نیز برای ترویج بیشتر اخترشناسی و افزایش آگاهی و شناخت عمومی از این دانش انجام می‌دهد. دوره‌های آموزشی مجله نجوم به صورت ناپیوسته از سال‌های نخست انتشار در اوایل دهه‌ي ۱۳۷۰ آغاز شد. سپس در سال ۱۳۷۳ دوره‌های نجوم مکاتباتی با ارسال راهنما و جزوه‌های آموزشی به علاقه مندان در سراسر کشور انجام شد. نخستین دوره‌ي کامل آموزشی در سال ۱۳۷۸ برگزار شد و پس از چند سال وقفه از سال ۱۳۸۴ دوره‌های منظم و پیوسته کلاس‌های نجوم به صورت ۳ ترم در هر سال، تابستان، پاییز، زمستان-بهار برگزار می‌شود.

کلاس‌های ستاره‌شناسی در سه رده کودکان (بین ۸ تا ۱۱ سال)، دانش‌آموزان (دوم راهنمایی تا سوم دبیرستان) و بزرگسالان (پیش دانشگاهی به بالا) برگزار می‌شود و طی دو سال اخیر موفق به جذب طیف وسیعی از علاقه مندان در سنین مختلف، از دانش آموزان علاقه‌مند تا میانسالان و حتی کهنسالان شده است. همچنین مخاطبان بزرگسال این کلاسها را طیف وسیعی از علاقه‌مندان با حرفه‌های مختلف شامل شده است.
دوره‌هاي آموزشی شامل ۲ ترم مقدماتی و پیشرفته است که علاقه‌مندان با طی کردن آن گواهی معتبر هر دوره‌ آموزش اخترشناسی را با نشان مجله نجوم دریافت می‌کنند. علاقه‌مندان پس از اتمام اين ۲ دوره و همچنين افرادي که مطالعات شخصي کافي‌ داشته‌اند مي‌توانند در دوره‌ها و کارگاه‌هاي موضوعي شرکت کنند (دوره‌  آمادگی المپیاد نجوم ۸۶ از ابتدای مهر آغاز می شود).

موضوعات دوره در سطح مقدماتی شامل مبانی نجوم از تاریخ تا شناخت صورتهای فلکی، سیارات و خورشید، مبانی اخترفیزیک و شناخت ابزارهای مناسب رصد آسمان ( انواع تلسکوپ ها و دوربین‌های دوچشمی است ) است که در ۱۵ جلسه ( که شامل ۱ جلسه آزمون نيز هست )ارائه مي‌شود.همچنین دوره مقدماتي یک شب رصد آسمان را نیز شامل می‌شود که به صورت اختياري ثبت نام مي‌گردد و علاقه‌مندان به رصد زير آسمان تاريک و پرستاره بيرون از شهر براي تکميل تجربيات نجومي خود در اين دوره‌ها مي‌توانند در گشت‌هاي رصدي فروشگاه آسمان شب شرکت کنند.
مدرسان اصلی این دوره‌های آموزشی به ترتیب زیرند: دکتر سپهر اربابي،محسن ایرجی، پوریا ناظمی، فاطمه عظیم لو، بابک امین تفرشی، فريبا ثابت، محمد اخلاقی، محمد جواد ترابی، ذوالفقار دانشی نسب، سیاوش صفاریان پور(عکاسی)، علیرضا وفا(عکاسی)، اميرحسين ابوالفتح (عکاسي)، نفیسه نعیمی پور(نجوم کودکان). همچنین در دوره تابستان ۱۳۸۶ از مدرسان توانای دیگری نیز در هر بخش کمک گرفته خواهد شد.

شرایط کلاس ها و نحوه ثبت نام
دوره‌ تابستان ۱۳۸۶ از ۱۶ تیر آغاز مي‌شود، ۲ روز در هفته و در ۱۵ جلسه. کلاسهاي مقدماتي، پيشرفته، کودکان و عکاسی نجومی روزهای شنبه و دوشنبه بین ساعات ۱۶:۰۰ الی ۲۰:۰۰ برگزار می‌شوند. ثبت نام در دوره‌ پیشرفته فقط به علاقه‌مندانی توصیه می‌شود که دوره‌ مقدماتی را سپری کرده‌اند یا پیشاپیش در دوره‌های مراکز آموزش نجوم معتبر شرکت کرده‌اند.
دوره کارگاهي عکاسي نجومي که اضافه بر برخي مدرسان نام برده شده از اساتيد ديگري نيز در آن استفاده مي‌شود، شامل ۱۰ جلسه کلاس و يک جلسه تجربي عکاسي آسمان است که مهمترين موضوعات عکاسي نجومي را شامل مي‌شود از عکاسي بادوربين هاي ساده و سه پايه تا عکاسي با تلسکوپ و معرفي سي‌سي‌دي ها و کار با آن ها.

ثبت نام حداکثر تا هفته اول تير است اما با توجه به ظرفيت محدود کلاس ها ممکن است پيش از اين تاريخ پر شود و اولويت با افرادي است که زودتر اقدام به ثبت نام کرده‌اند. ثبت نام شنبه تا چهارشنبه ۸ صبح تا ۴ بعد از ظهر در دفتر مجله نجوم به نشانی پل گیشا (نصر) بین خیابان گیشا (نصر) و بلوچستان، نبش پل، کوچه البرز، شماره ۱۸ انجام می شود. هزينه شرکت در کلاسها به صورت حضوری دریافت می شود.
لطفا برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره تلفن مجله نجوم ۸۸۲۷۰۰۲۹ و ۸۸۲۷۱۳۶۳ تماس بگیرید