بيش از 114 گروه در 32 كشور جهان، شب 12 آوريل (23 فروردين ماه) را به ياد پرواز تاريخي نخستين انسان به فضا در چهل و شش سال پيش جشن‌ مي‌گيرند. در دوازدهم آوریل 1961 یوری گاگارین اولین انسانی بود که زمین را از فضا مشاهده کرد. او توانست شکوه و زیبایی وصف‌ناشدنی زمین را درک کند. یوری حدود مرزبندی بین کشورها یا برخورد و کشمکش بین مردم را نمی‌دید. او مسائل و مشکلات یا موفقیت‌های ما را هم نمی‌دیدید. چیزی که او مشاهده می‌کرد سیاره‌ای باشکوه و مامن و پناهگاهی کوچک در فضا بود. خانه‌ای که ما همه در آن سهیم هستیم. یوری آلکسی‌ویچ گاگارین افسر برجسته نیروی هوایی روسیه بود. او سال 1934 در Gzhastsk در غرب مسکو به دنیا آمد و پرواز را در مدرسه هوایی «اون‌بورک» فرا گرفت. یوری گاگارین در ساعت ده صبح 12 آوریل با فضاپیمای وستوک1(VOSTOK) که به معنای زمین است، از پایگاه فضایی بایکانور قزاقستان به سوی 300 کیلومتری زمین، یعنی دربالاترین نقطه مداری که تاکنون بشر به آن رسیده بود حرکت کرد و پس از 108 دقیقه یک دور کامل به دور مدار زمین چرخید. گاگارین بیش از 40000 کیلومتر را در فضا در عرض یک ساعت و چهل و هشت دقیقه پیمود. در پایان سفر فضایی یوری درمحل پیش‌بینی شده- ایالت ساراتوف- به زمین نشست. از سال 2000 سازمانی غیردولتی با نام «شب یوری» که مرکز فرماندهی آن در لوس‌آنجلس است مبدع برگزاری یادبود سفر نخستین انسان به فضا است. این سازمان که اعضایش را تعدای از منجمان و علاقمندان به فضا تشکیل می‌دهند از تمامی دوست‌‌داران فضا در سرتاسر دنیا می‌خواهد که در شب 12 آوریل هر سال به یادبود سفر یوری‌ گاگارین به فضا «جشن شب یوری» را برگزار نمایند. از سال 2001 جشن شب یوری در کشورهای بسیاری هم‌چون آمریکا، آلمان، سوئد، فرانسه، مصر، کانادا، شیلی، استرالیا و چندین کشور دیگر برگزار می‌شود. در سال 2004 بیش از 77 پارتی شب یوری در 34 کشور دنیا برگزار شده است. در شب یوری گروه‌های دوست‌دار فضا برنامه‌های عمومی را جهت شناخت یوری گاگارین و همچنین آشنایی مردم با زیباییهای فضا در اماکن عمومی اجرا می‌کنند. هدف از اجرای شب یوری نشان دادن صلح و وحدت انسان‌ها در تمام این کره خاکی است که یوری گاگارین نماد آن می‌باشد. در چند سال گذشته رصدخانه شیرین شهرستان فسا برنامه کوچکی را در این زمینه برگزار کرد اما در فروردین 1382 باشگاه ستاره‌شناسی اندیشه(باسا) شب یوری را بصورت جدی‌تری در سالن اجتماعات فرهنگسرای مدرسه برگزار نمود. گزارش این برنامه که شامل سخنرانی چند تن از منجمان پرکار ایرانی و نمایش اسلایدهای نجومی بود توسط گردانندگان شب یوری تایید شد و چراغ ایران که در نقشه برگزار کنندگان شب یوری در سایت yurisnight خاموش بود روشن شد. شب یوری در سال 83 توسط ویژه برنامه تلویزیونی آسمان شب برگزار شد تا نام ایران کماکان در فهرست برگزارکنندگان شب یوری حفظ شود. همه ساله در شب 12 آوریل در بیش از 35 کشور دنیا جشن شب یوری با حضور فعال دوستداران فضا برگزار خواهد شد. این زمان فرصت خوبی است برای منجمان و دوست‌داران فضا در ایران تا برنامه‌های متنوعی را در شهرهای مختلف کشور برگزار نمایند. امسال نیز در شب 12 آوریل مطابق با چهارشنبه شب در نقاط مختلفی از جهان به پاس یادآوری سفر نخستین انسان به فضا جشن شب یوری برگزار می شود. شما می توانید با راه اندازی نمایش گاهه های عکس و یا ساخت ماکت موشک ها به میان مردم بروید. حتی اگر چیزی هم نداشتید به مردم درباره این شب و سفر گاگارین توضیح بدهید. نشانی سایت شب یوری www.yurisnight.net است. برای تماس با گردانندگان شب یوری می‌توانید با نشانی spaceparty@yurisnight.net تماس برقرار نماید.

ادامه مطلب

در روز نجوم منجمان آماتور (و گاهی حرفه ای) تلاش می کنند عموم مردم را با زیبائیهای آسمان آشنا کنند، برخی از مردم تصور می کنند "علم" چیز پیچده ای بوده، متعلق به دانشمندان است و از ارتباط آن با زندگی روزمره و زیبائیهای آن در محیط اطرافشان اطلاعی ندارند. در روز نجوم می توان تا حدی فاصله میان محققان، دانشمندان و مردم را کمتر کرد. در برخی از کشورها، یک یا چند روز درهای آزمایشگاهها و رصدخانه ها به روی مردم عادی باز است تا همه مردم بتوانند با فعایت های علمی از نزدیک آشنا شوند، اما بیشتر رصدخانه ها برای دوربودن از آلودگی نوری و آلودگی هوا و کم کردن اثر جو، در خارج از شهر و در ارتفاعات بالا قرار دارند و حتی اگر برخی روزها رصدخانه ها پذیرای مردم عادی باشند، مراجعه مردم به رصدخانه ها مشکل است. حدود 30 سال پیش داگ برگر پیشنهاد داد به جای اینکه مردم را به خارج از شهرها و مناطق دوردست بکشانیم، بهتر است در روز مشخصی از سال، تلسکوپها را به داخل شهرها و به میان مردم بیاوریم.این گونه بود که روز نجوم متولد شد. امروز بیش از 50 کشور روز و هفته نجوم را برگزار می کنند. اتحادیه نجوم تلاش می کند در برگزاری روز نجوم در سراسر جهان هماهنگی ایجاد کند. این مرکز یکی از روزهای آخر هفته بین 15 می تا 15 اوریل را که ماه در حالت تربیع اول است، به عنوان روز جهانی نجوم و هفته پیش از آن را به عنوان هفته نجوم اعلام می کند. هنگامی که ماه در وضعیت تربیع است، هنگام ظهر طلوع می کند و حدود 6 بعدازظهر به بیشترین ارتفاع (فاصله از افق) می رسد و نیمه شب غروب می کند، بنابراین از ظهر به بعد می توان با دوربینها و تلسکوپهای آماتوری، پستی بلندی های ماه را به مردم نشان داد. در ایران از سال 1380 روز نجوم برگزار می شود و شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران هماهنگی برگزاری روز نجوم در ایران را به عهده دارد. در کشورهایي كه تقويم رسمي آنها ميلادي است روز نجوم روز شنبه یا یکشنبه (روز آخر هفته که تعطیل است) برگزار می شود. طبق دستور العمل اتحادیه نجوم، هر کشوری با شرایط خاص خود روز نجوم در هفته نجوم را در کشور خود تعیین می کند. براي مشاهده بخشي از اين دستور العمل فايل زير را دريافت و مشاهده نماييد: AstroDayHbk2005_Brief.pdf با توجه به تقویم رسمي ایران، انجمن نجوم ایران روز جمعه قیل یا بعد از روزی را که اتحادیه نجوم انتخاب می کند، به عنوان روز نجوم در ایران اعلام می کند تا مردم بیشتری به ویژه خانواده ها بتوانند از برنامه های این روز استفاده کنند. چگونه مراسم روز نجوم را برگزار کنیم؟ در برگزاری مراسم روز نجوم باید توجه داشته باشیم که روز نجوم متعلق به عموم مردم به ویژه خانواده ها است، لذا باید از دادن اطلاعات پیچده و سنگین به مردم خودداری کنیم و برنامه هایی را در سطح درک عمومی ترتیب دهیم. در ابتدا یک گروه یا کمیته برگزاری روز نجوم تعیین کنید و برای بهتر انجام شدن کار، فعالیت ها را تقسیم کنید. یک نفر مسؤول تعیین مکان مناسب و دریافت و پی گیری مجوزها، یک نفر مسؤول پیگیری اجرای ایده ها و یک نفر مسؤول جلب حامی و ... . کارهایی که باید انجام شود: 1- مکان یابی برای یافتن محل مناسب برگزاری مراسم روز نجوم: بهترین مکان جایی است که مردم در روز جمعه تردد زیادی دارند. در ایران پارکها بهترین منطقه هستند؛ در شهرهای ساحلی و شهرهایی که رودخانه از بین شهر عبور می کند مانند شهر اصفهان، ساحل دریا و رودخانه هم مکان های مناسبی هستند. در شهرهایی که جاذبه های گردشگری و مکانهای باستانی دارند مانند قلعه فلک الافلاک در خرم آباد، این مناطق هم در روزهای تعطیل محل رفت و آمد مردم شهر و گردشگران هستند. مراکزی مانند مراکز خرید، فرهنگسراها و میدان های اصلی شهر، به شرطی که فضایی برای نصب پوستر و برپایی غرفه داشته باشند هم مکانهای مناسبی به شمار مي روند. همچنین اگر شهر شما آسمان نما یا رصدخانه ای دارد می توانید با اطلاع رسانی مناسب مردم را برای بازدید از این مراکز دعوت کنید. خوب است با مسؤولان مراکز از قبل هماهنگ کنید که برنامه ها در روز نجوم رایگان باشد. 2- دریافت مجوز وهماهنگی با ارگانهای مربوط: اگر می خواهید از محوطه پارک یا فرهنگسرا و ... استفاده کنید، از قبل با مسؤولان آن محل موضوع را مطرح کنید و از محل اجرای برنامه ها مطمئن شوید. هرچه زودتر این کار را انجام دهید، زودتر می توانید کار اطلاع رسانی را آغاز كنيد. با توجه به موقعیت مکان اجرای برنامه ها لازم است از مسؤولان شهرداری، راهنمایی–رانندگی یا فرمانداری شهر مجوز دریافت کنید. بهتر است از قبل با نیروی انتظامی محل نيز هماهنگی های لازم انجام شود تا مشکلی پیش نیاید. در صورتی که برای گرفتن مجوز به معرفی نامه احتیاج دارید، با انجمن نجوم ایران (تلفن و نمابر 02188989550 ) تماس بگیرید یا به نشانی اینترنتی iranastroday@gmail.com نامه الکترونیکی ارسال کنید. 3- یافتن حامی: اجرای برخی برنامه ها ممکن است بار مالی زیادی داشته باشد. بهتر است برای دریافت کمکهای نقدی و غیرنقدی از ارگانهای دولتی یا شرکت های خصوصی کمک بگیریید. برای تهیه پوستر، بنرهای تبلیغاتی، چاپ و تکثیر بروشور و محصولات فرهنگی، تهیه وسیله حمل و نقل، امانت چادر و میز و صندلی برای اجرای غرفه ها و ... شرکت ها و ارگانهای مختلفی می توانند با شما همکاری کنند. حتی می توانید از شرکتهایی مانند تولید کنندگان صنایع غذایی، محصولات بهداشتی و ... در ازای امکان تبلیغ محصولاتشان، کمک نقدی و غیرنقدی دریافت کنید. 4- یافتن ایده ها و اجرای آنها: برنامه ها می تواند شامل سخنرانی های ساده، نمایش اسلاید و غرفه های معرفی نجوم باشد. اگر در نظر دارید نمایش اسلاید و سخنرانی داشته باشید باید هرچه سریعتر مکان مناسبی مانند سالن همایش یا سینما برای سمینار پیدا کنید. ممکن است تهیه برخی غرفه ها مانند ساخت ماکت، هزینه زیادی نداشته باشد، اما ساخت آن زمان زیادی ببرد. به همین دليل خوب است از دانشجویان و دانش آموزان و خانواده های علاقه مند برای ساخت ماکت ها و تهیه پوسترها کمک بگیرید. تعطیلات عید نوروز فرصت مناسبی برای پیاده کردن ایده هایی است که برای ساخت آنها زمان زیادی نیاز دارید. 5- اطلاع رسانی: از 10 روز تا یک هفته قبل از هفته و روز نجوم، باید مردم را از زمان و محل برگزاری برنامه ها آگاه کنید برای اینکار می توانید از رسانه ها و نشریات محلی و صدا و سیمای شهرستان کمک بگیرید. نصب پلاکارد و پوستر در سطح شهر هم بسیار مفید است. می توانید از شرکت ها و ارگان هایی که بخش تبلیغات و پارچه نویسی دارند کمک بگیرید یا بر روی پارچه ها و صفحات بزرگ تصاویر نجومی را نقاشی کنید و همراه با توضیحاتی درباره روز نجوم با هماهنگی شهرداری و شورای شهر، در محل های پرتردد شهر نصب کنید. فرودگاهها، پایانه های مسافربری داخل شهری و بین شهری و ایستگاههای قطار و مترو بهترین مکان برای نصب پوسترهای روز نجوم و پلاکاردهای اطلاع رسانی هستند. برای هماهنگی نصب پوسترها در این مکان ها، با روابط عمومی این محل ها تماس بگیرید. ریز برنامه های خود را همراه با زمان بندی و محل اجرای برنامه ها برای ما ارسال کنید تا در سایت قرار دهیم و از طریق برخی رسانه ها اعلام کنیم. منبع : شاخه آماتوري انجمن نجوم ايران - كميته برگزاري مراسم هفته و روز نجوم

ادامه مطلب

باشگاه نجوم عنوانی است که به جلسات ماهانهٔ و جمعهای نجومی در مناطق مختلف ایران اطلاق می‌شود.در این باشگاه‌ها اخبار نجومی، معرفی کا رهای نجومی، سخنرانی علمی، کارگاه‌ها و مباحث متنوع نجومی و مهم‌تر از همه گپ‌های دوستانهٔ منجم‌های آماتور انجام می‌شود. اولین باشگاه از این دست در تهران برگزار شد . بعد از برگزاری باشگاه نجوم در تهران، آماتورها در شهرهای دیگر هم باشگاه برپا کردند. در اصفهان، مشهد و تهران هر ماه باشگاه نجوم به صورت منظم برگزار میشود که توسط اعضای گروههای نجومی این شهرها اداره می‌شود. در مشهد، انجمن نجوم آسمان توس با همکاری آموزش و پرورش برگزار کننده این باشگاه هستند. در اصفهان هم شهرداری اصفهان و مرکز آموزش نجوم ادیب باشگاه نجوم اصفهان را با همكاري گروه‌ها و علاقمندان به نجوم هدايت مي كنند، در تهران نیز باشگاه توسط گروه های نجومی و شاخه اماتوری انجمن نجوم ایران اداره میشود. در اهواز نیز انجمن نجوم این شهر اداره کننده این باشگاه است . دراواخر سال 1384 و اوایل سال 1385 هم باشگاه نجوم در شهرهای رشت، دامغان، سعادت شهر، و یزد شروع به کار کرده است. -------------------------------------------------------------------------------- راهنماي برگزاري باشگاههاي نجوم ايران وابسته به انجمن نجوم ايران – شاخه آماتوري مخاطبان باشگاههاي نجوم كشور عموم علاقه‌مندان به نجوم از اقشار مختلف جامعه، با هر ميزان تحصيلات و از هر مقطع سني هستند. هدف اصلي باشگاههاي نجوم كشور، وابسته به انجمن نجوم ايران – شاخه آماتوري، را به اختصار مي‌توان به شرح زير بيان كرد: الف) اطلاع رساني صحيح و علمي در مورد موضوعات نجوم ايران و جهان. ب) فراهم آوردن محيطي جهت بحث و تبادل نظر و گفتگو براي منجمان آماتور (از هر گروه، مركز يا انجمن نجومي). پ) جلوگيري از نشر شبه علم و خرافات در زمينه نجوم. ت) فراهم آوردن امكان ارائه سخنراني (توسط ميهمانان مدعو و شركت‌كنندگان علاقه‌مند در باشگاه) و برگزاري كارگاههاي كوتاه آموزشي در زمينه نجوم غيرحرفه‌اي. ث) ارائه راهكارهاي آموزشي و پروژه‌هاي نجوم آماتوري براي مشتاقان غيرحرفه‌اي نجوم. ج) ارائه اخبار فعاليتهاي نجومي صورت گرفته در يك ماه گذشته در شهر محل برگزاري باشگاه، كشور و جهان. چ) معرفي وقايع و پديده‌هاي نجومي قابل مشاهده در يك ماه آينده. ح) اطلاع رساني و برنامه‌ريزي براي برنامه‌هاي نجومي ماه آينده. در باشگاهها مطالبي كه نياز به دانسته‌هاي مقدماتي تخصصي و آكادميك دارند، مانند مباحث تخصصي در مورد سياهچاله‌ها، كرمچاله‌ها، سفيدچاله‌ها، نظريه‌پردازي درباره خلقت جهان، تئوري نسبيت اينشتين و مانند اينها طرح نشود و مخاطبان (منجمان آماتور) به صرف وقت براي پرداختن به اين موضوعات نپردازند. سعي شود با ارائه راهكارهاي مناسب علاقه‌مندان به درستي به سمت انجام فعاليتهاي صحيح آماتوري در زمينه نجوم هدايت شوند و از پرداختن به موضوعات متفرقه و خارج از تعاريف آماتوري منصرف شوند. در صورتي كه تمايل داريد در شهر خود باشگاه نجوم برگزار نماييد، با آدرس پست الكترونيكي motiei@yahoo.com تماس حاصل فرماييد. كميته باشگاههاي نجوم انجمن نجوم ايران – شاخه آماتوري

ادامه مطلب

دكتر بهرام مبشر در سال 1337 در تهران متولد شد، ديپلم رياضي را از دبيرستان البرز تهران و ليسانس فيزيك را از مدرسه عالي پارس دريافت كرد و سپس به انگلستان رفت و تحصيلات فوق ‌ليسانس و دكتراي خود را در رشته كيهان‌شناسي مشاهداتي در دانشگاه «دورهام» انگلستان پشت سر گذاشت. وي پس از دريافت درجه فوق‌ليسانس مهندسي اپتوالكترونيك و ديپلم مهندسي ميكروويو از دانشگاه لندن، مدت هشت سال در اين دانشگاه (كالج سلطنتي) به تدريس و تحقيق اشتغال داشته و از چند سال قبل در انستيتو تلسكوپ فضايي هابل در ناسا فعاليت دارد.علاوه بر این دکتر مبشر به عنوان یکی از مدیران اصلی و محقق در پروژه های مهمی از جمله GOODS وCOSMOSE همکاری داشته است. دكتر مبشر در حال حاضر نماينده سازمان فضايي اروپا (ESA) در ناسا و مسئول تصویر بردار فروسرخ NICMOS تلسكوپ فضايي هابل است. نحوه تحول کیهان و بوِیژه کهکشان ها از آغاز تا کنون ، انرژی تاریک و منشا آن، آگاهی یافتن از جایگاه ما در کیهان و آینده عالم از جمله مهم ترین پرسش های بنیادی کیهان شناسی است که دکتر مبشر و همکاران وی به دنبال یافتن پاسخی قانع کننده برای آن هستند و تا کنون به پیشرفت های چشم گیری در این زمینه دست یافتنه اند. دکتر مبشر در STSCI نسخه انگلیسی مصاحبه ◄تلسکوپ فضایی هابل در ابتدا به چه منظوری به فضا پرتاب شد و هم اکنون پس از گذشت نزدیک به 17 سال چه میزان به هدف خود رسیده است؟ تلسکوپ فضایی هابل با اهداف متفاوتی ساخته شد و این اهداف عبارتند از: اندازه گیری میزان انبساط کیهان(ثابت هابل)، بررسی مواد تشکیل دهنده اختروش(کوازار) ها،مطالعه و بررسی شکل گیری و تغییرات کهکشان ها . هابل علاوه بر این که به تمامی اهداف یاد شده نایل آمده فراتر از انتظارات نیز پیش رفت و ما را به سمت مفاهیمی همچون وجود ماده تاریک و ماهیت آن ، جستجوی دور ترین کهکشان ها در کیهان، بررسی بزرگ نمایی گرانشی کهکشان ها و.... سوق داد. ◄ علاوه بر ماموریت اصلی هابل، تا کنون چه پروژه های جنبی توسط این تلسکوپ انجام گرفته و یا در حال اجرا می باشد؟ برخی از پروژه هایی که بعد ها توسط تلسکوپ فضایی هابل به انجام رسیدند،از اهمیت بالایی برخوردار بودند، بشر امروز توانسته بواسطه تلسکوپ فضایی هابل ، ژرف ترین تصویر را از کیهان بدست آورد.علاوه بر این هابل توانست جمعيت نوینی از کهکشان ها و دورترین اجرام عالم که اندکی پس از پیدایش کیهان شکل گرفته اند را کشف نماید. ◄ در مورد تجهیزات کنونی تلسکوپ هابل توضیح دهید. هر کدام از آنها چه وظیفه ای بر عهده دارند و چه داده هایی از فعالیت آنها حاصل خواهد آمد؟ در در حال حاضر تجهیزات زیر بر روی تلسکوپ فضایی هابل نصب می باشند: دوربین پیشرفته نقشه برداری (ACS) : این دوربین از میدان دید بسیار گشوده ای برخوردار بوده و بسیار حساس می باشد. تا کنون بیش از 70% مشاهدات هابل ، توسط این دوربین صورت گرفته است.علاوه بر این ، ژرف ترین تصویر بشر از کیهان بوسیله همین دوربین بدست آمده است و ما در تحقیقات خود از دوربین پیشرفته نقشه برداری، بسیار استفاده می کنیم. دوربین مادون قرمز و طیف نمای چند منظوره (NICMOS) : با استفاده از این دوربین در طیف فرو سرخ به بررسی آسمان می پردازیم،بواسطه این که امواج فرو سرخ از میان ذرات و غبار های کیهانی عبور می کنند ،با بهره گیری از این دوربین می توان به جستجوی دور ترین کهکشان های عالم پرداخت. دوربین میدان دید باز و سیاره ای شماره 2(WFPC2) : این دوربین پیش از نصب دوربین پیشرفته نقشه برداری (ACS) بر روی هابل، به طور متوالی مورد استفاده قرار می گرفت. طی ماموریتی به روز رسانی که قرار است در تابستان سال 2008 میلادی اجرا شود، جای خود را به دوربین میدان دید باز و سیاره ای شماره 3(WFPC3) خواهد داد.دوربین جایگزین، میدان دیدی به مراتب گشوده تر خواهد داشت و با حساسیتی بسیار بالا در طول موج نزدیک به فرو سرخ به بررسی آسمان خواهد پرداخت. طیف نگار فرابنفش (STIS) : این ابزار تنها طیف نگار فرابنفش تلسکوپ فضایی هابل می باشد که در طی یک سال گذشته از کار افتاده است.بر طبق برنامه ریزی ها این دوربین در ماموریت به روز رسانی آتی ، تعمیر خواهد گردید. علاوه بر این طی ماموریت به روز رسانی هابل، طیف نگار فرابنفش دیگری به همراه دوربین محدوده ای باز به منظور افزایش توان اکتشافی، بر روی این تلسکوپ فضایی نصب خواهد شد. ◄ هم اکنون تلسکوپ هابل در چه وضعیتی به سر می برد،آیا همه تجهیزات آن به درستی کار می کنند؟ در حال در حال حاضر طیف نگار فرابنفش و دوربین پیشرفته نقشه برداری (ACS) از کار افتاده اند، و تمامی مشاهدات توسط دوربین مادون قرمز و طیف نمای چند منظوره (NICMOS) و دوربین میدان دید باز و سیاره ای شماره 2(WFPC2) صورت می گیرند. دوربین پیشرفته نقشه برداری (ACS) از چند هفته پیش از کار افتاده است و ما هم اکنون مشغول بررسی مشکلات احتمالی آن هستیم. ◄ چرا موافقت با ماموریت تعمیر هابل این قدر به تاخیر افتاد؟ این این تاخیر دلایل متعددی داشته است.امنیت جانی فضانوردان،ما باید اطمینان می یافتیم که شاتل به هنگام ملاقات با تلسکوپ فضایی هابل از ايمنی لازم برخور دار می باشد و پیش از تصمیم گیری نهایی می بایست شماری از ماموریت های فضایی با موقیت انجام می شد. ◄ درباره ماموریت آتی تعمیر هابل و کاربرد ابزار های علمی که در آینده بر روی آن نصب خواهند شد کمی توضیح دهید. بر طبق برنامه ریزی های کنونی شاتل فضایی دیسکاوری در تابستان سال 2008 میلادی به سوی تلسکوپ فضایی هابل پرتاب خواهد شد. در این ماموریت دو ابزار جدید به نام های طیف نگار فرابنفش و دوربین محدوده ای باز ، بر روی تلسکوپ نصب خواهند شد و به احتمال زیاد طیف نگار فرابنفش (STIS) و دوربین پیشرفته نقشه برداری (ACS) سرویس خواهند شد.علاوه بر این ژیروسکوپ ها و باطری های جدید نیز جایگزین می گردند. ◄ عده ای بر این عقیده هستند که تلسکوپ فضایی هابل پس از ماموریت به روز رسانی، افقی جدید در دانش ما نسبت به فضای اطراف مان خواهد گشود،به طوری که بسیاری از داده های پیشین خود را زیر سوال خواهد برد؛در این باره توضیح دهید. هابل در حال حاضر هابل در حال حاضر چنین کاری را انجام داده است، این تلسکوپ فضایی دید ما را نسبت به کیهان دگر گون ساخته است. ◄ از پروژه های GOODS و COSMOSE و نقش جناب عالی در آنها بگویید؟ GOODS پروژه علمی بررسی آسمان در طیف های مختلف الکترو مغناطیس به طور همزمان می باشد. در این پروژه با بهره گیری از بزرگ ترین تلسکوپ های فضایی و زمینی از جمله تلسکوپ فضایی ، تلسکوپ فضایی اسپیتزر ، رصدخانه فضایی چاندرا و تلسکوپ های آرایه ای وی ال تی(VLT) به مطالعه نحوه شکل گیری و تحول کهکشان ها ، جستجو برای یافتن کهکشان های دور و انرژی تاریک می پردازیم،هم اکنون ما کلیه داده های این پروژه را دریافت کرده ایم و پاسخ هایی برای پرسش های مطرح شده یافته ایم. COSMOSE عظیم ترین پروژه ای است که توسط هابل و سایر تلسکو پ ها انجام شده است.در این پروژه به بررسی روابط بین مواد تشکیل دهنده کهکشان و فضای اطرافشان پرداخته می شود. ◄ پیرامون کشف دور ترین کهکشان عالم در تصویر فرا ژرف هابل توضیح دهید. با بهره گیری از ژرف ترین تصویر از کیهان (تصویر فرا ژرف هابل)،ما کهکشانی را یافتیم که هنگامی شکل گرفته بود که فقط 800 میلیون سال از سن عالم می گذشت.این کهکشان بسیار پر جرم در فاصله نزدیک به 14 میلیارد سال نوری از ما واقع شده است و دارای جرمی برابر جرم کهکشان راه شیری می باشد. پرسشی که در این باره مطرح می باشد این است که چگونه چنین کهکشانی در مدت زمانی بسیار کوتاه پس از تولد کیهان شکل گرفته ؟ و این میزان جرم را چگونه بدست آورده است؟ ◄ یافته شما پیرامون دور ترین کهکشان عالم که در زمان خود در صدر فهرست مهم ترین رویدادهای جهان قرار گرفته بود، هم اکنون در چه مرحله ای به سر می برد؟ این کشف در حال حاضر نیز همچون معمایی اخترشناسان را به چالش کشیده و تا کنون توضیح قانع کننده ای برای آن وجود ندارد. ◄ زمانی که خبر این کشف انتشار یافت ، بسیاری از نظریات کیهان شناسی دچار تزلزل شدند، در این باره توضیح دهید؟ اگر صحت این کشف تایید شود بسیاری از تئوری های کنونی که پیرامون شکل گیری کهکشان ها مطرح اند به چالش کشیده خواهند شد.اگر کهکشان های مشابه بیشتری کشف شوند،سناریوی شکل گیری کهکشان ها با مشکل مواجه خواهد شد. در حال حاضر هیچ توضیحی برای چگونگی شکل گیری چنین کهکشان های پر جرمی در مدت زمانی بسیار کوتاه پس از تولد کیهان وجود ندارد. ◄ مهمترین پرسش هایی که هم اکنون در دانش کیهان شناسی مطرح است و دانشمندان به دنبال یافتن پاسخی قانع کننده برای آن هستند، چیست؟ در حال حاضر ماهیت ماده تاریک که آینده کیهان را در سیطره خود خواهد داشت، از مهم ترین موضوعاتی است که در کیهان شناسی مطرح است.جستجوی برای نخستین نسل از کهکشان ها و چگونگی شکل گیری و تاثیر آنها بر عالم در سنین کودکی،از جمله موضوعات مهم تحقیقاتی می باشند.این که چگونه کهکشان ها شکل گرفته و در فرایند تکامل به شکل کنونی خود رسیده اند؟ ، از مهم ترین پرسش هایی است که در حال حاضر مطرح می باشند.در نهایت آینده عالم از جذاب ترین رشته ها در دانش کیهان شناسی می باشد. ◄ شاید یکی از پرسش هایی که ذهن شمار زیادی از انسان ها را به خود مشغول نگاه داشته این است که، اکتشافاتی مهمی که همه روزه در دانش اخترشناسی اتفاق می افتند، در زندگی روز مره ما چه تاثیری خواهند داشت؟ هم اکنون ما می توانیم به دنبال یافتن پاسخ برای پرسشی باشیم که بیش از 2000 سال، ذهن بشر کنجکاو را به خود مشغول نگاه داشته است.پرسش هایی که هم اکنون در کیهان شناسی به آن پرداخته می شود، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار می باشند و این پرسش ها دقیقا به موجودیت ما اشاره می کنند،عالم ما از کجا آمده و موجودیت یافته است و به کجا خواهد رفت؟به منظور مطالعه و یافتن پاسخ برای این پرسش ها ما به قوی ترین تلسکوپ ها و آشکارساز ها و فناوری بسیار پیشرفته ای نیازمندیم.این امر خود باعث پیشرفت و توسعه آشکار ساز های فوق حساس خواهد شد و در زمین نیز کاربرد های فراوانی خواهد داشت. ◄ آیا به حرفه و یا زمینه فعالیت خود همچون یک هدف می نگرید؟ تا حدودی. نه کاملا. ◄ اگر پاسخ تان مثبت است، تا چه اندازه به این هدف رسیده اید؟ به عقیده من شخصی که در این زمینه فعالیت می کند، هرگز به هدف خود نخواهد رسید. هر پاسخی که به یک پرسش داده می شود، خود پرسش های بی پاسخ بسیاری به همراه خواهد آورد، بنا بر این هدف تان همواره از شما دور خواهد شد. ◄ آیا شما در زمینه نجوم آماتوری هم فعالیت می کنید، برای نمونه با استفاده از تلسکوپ به رصد اجرام آسمانی مانند سیارات و... می پردازید؟ نه من هرگز یک منجم آماتور نبوده ام،هرگز با تلسکوپ به سیارات نگاه نکرده ام، رشته تخصصی من کیهان شناسی مشاهداتی (رصدی) است. ◄ آیا برای آینده برنامه ویژه ای در نظر دارید؟ چشم انداز خود را از آینده بیان نمایید. . برای آینده در مدتی زمان اندک برنامه های فراوانی دارم، که این خود به تنهایی موضوع مصاحبه ای دیگر است. ◄ در پایان ضمن سپاس از شما برای شرکت در این گفتگو،اگر نظر خاصی و یا پیامی برای هموطنان ایرانی تان دارید، لطفاً بیان بفرمایید. از این که هموطنان من به دانش اخترشناسی و کیهان ناسی ابراز علاقه می کنند، بسیار خوشحالم. صادقانه باید بگویم از این که در میان این جمع هستم احساس غرور کرده و به ایرانی بودن خود افتخار می کنم. برای نسل جوان ایران چه داخل و چه خارج از کشور آرزوی موفقیت می کنم. به امید موفقیت هرچه بیشتر اخترشناسان ایرانی از جناب آقای دکتر بهرام مبشر برای در اختیار قرار دادن وقت ارزشمندشان و مصاحبه با آسمان پارس سپاس گزاریم و برای ایشان آرزوی سلامتی و موفقیت می کنیم.از همکار محترم آقای محمد رحیمی نیز برای همکاری صمیمانه سپاس گزاریم. توضیحات نویسنده : پروژه GOODS یکی از مهمترین اهداف این پروژه علمی بررسی آسمان در طیف های مختلف الکترو مغناطیس به طور همزمان می باشد.اخترشناسان در این پروژه با بهره گیری از برترین تلسکوپ های فضایی از جمله تلسکوپ فضایی هابل در طیف مرئی، تلسکوپ فضایی اسپیتزر در طیف فرو سرخ، رصدخانه فضایی چاندرا در طیف پرتو ایکس و همچنین شبکه ای از تلسکوپ های غولپیکر زمینی مانند تلسکوپ کک، تلسکوپ های دو پیکر(Gemini ) شمالی و جنوبی، تلسکوپ های آرایه ای وی ال تی(VLT) رصدخانه جنوبی اروپا، تلسکوپ های رادیویی و... به رصد آسمان می پردازند. تلسکوپ فضایی هابل و ابزارهای کنونی آن به پاس خدمات ارزنده ادوین هابل به دانش اخترشناسی، یکی از بزرگترین تلسکوپ های فضایی جهان ، هابل نام گذاری شد.تلسکوپ هابل در 24 آوریل سال 1990 توسط شاتل دیسکاوری در مدارش به دور زمین قرار گرفت. هابل به عنوان یکی از بزرگترین اختراعات بشری در درک بهتر از کیهان در طی 17 سال ماموریت خود داده های بسیار ارزشمندی (از منظومه شمسی گرفته تا ژرف ترین نگاه به دور دست های کیهان)در اختیار دانشمندان قرار داده است. این تلسکوپ فضایی با ارسال تصاویری شفاف ، دقیق و بی نظیر ،انقلابی عظیم در دانش ما نسبت به کیهان ایجاد نموده است.ما به واسطه هابل توانستیم به گذشته های دور (اندک زمانی پس از مه بانگ) سفر کنیم و ژرف ترین نگاه را به کیهان بیاندازیم . هابل هم اکنون در طیف های مختلف نور از جمله فرابنفش، مرئی، فرو سرخ و... به بررسی فضای اطراف می پردازد.به عبارت دیگر از طول موج 1200 آنگستروم امواج فرابنفش گرفته تا طول موج نزدیک به فرو سرخ 2.4 میکرونی(2400 آنگستروم ) تحت پوشش این تلسکوپ است.این ویژگی منحصر به فرد هابل، دانشمندان را قادر می سازد تا ستارگان و کهکشان ها را از جهات مختلف بررسی نمایند. از مهمترین ابزارهای علمی کنونی هابل می توان به دوربین میدان دید باز و سیاره ای شماره 2(WFPC2) ، دوربین مادون قرمز و طیف نمای چند منظوره (NICMOS)، طیف نگار فرابنفش (STIS)، دوربین پیشرفته نقشه برداری (ACS) و حس گرهای هدایت گر دقیق (FGS) اشاره کرد. ماموریت به روز رسانی تلسکوپ فضایی هابل تلسکوپ هابل هر چند مدت یک بار توسط خدمه شاتل های فضایی(در طی ماموریت Service Mission SM ) مورد بررسی قرار گرفته و تجهیزات جدید بر روی آن نصب می گردد و قطعات قدیمی نیز تعمیر و یا تعویض می گردند.تمامی این موارد در ادامه فعالیت تلسکوپ هابل نقشی اساسی دارند. پس از حادثه غم انگیز شاتل فضائی کلمبیا و کشته شدن هفت نفر از فضانوردان شان اوکیف( رئیس اسبق ناسا ) ماموریت تعمیر هابل را که در آن زمان پس از سفر کلمبیا برنامه ریزی شده بود لغو کرد و این امر اعتراضات زیادی در پی داشت. سر انجام پس از گذشت نزدیک به 3 سال مایک گریفین، مدیر ناسا، اعلام کرد یکی از پروازهای باقیمانده شاتل دیسکاوری به تعمیر و به‌روزرسانی تلسکوپ فضایی هابل اختصاص خواهد یافت. هم اکنون تعدادی از ابزار هابل در حال از کار افتادن هستند. تا سال 2008 باطری های هابل از کار می افتند و چند ابزار دیگر هم توانائی های خود را از دست خواهند داد. چهارمین ماموریت به روز رسانی هابل که تحت عنوان STS-125 نیز از آن یاد می شود، با استفاده از شاتل فضایی دیسکاوری در می سال 2008 میلادی برابر با اردیبهشت سال 1387خورشیدی انجام خواهد شد. نصب شش باطری جدید ، دوربین میدان دید باز سیاره‌ای 3(WFPC 3)، جایگزینی مجموعه شش ژیروسکوپ جدید ، نصب طیف‌نگار بسیار پیشرفته فرابنفش ، تعویض حسگرهای هدایت دقیق و تعمیر طیف‌نگار تصویربردار هابل از جمله مهم ترین اهداف ماموریت SM4 می باشد. در صورت تعمیر هابل این تلسکوپ می تواند تا سال 2013 یعنی تا زمانی که تلسکوپ فضایی غول‌پیکر جیمزوب در سال 2013 به مدار زمین پرتاب می‌شود،به کار خود ادامه دهد. تصویر فرا ژرف هابل و کشف دور ترین کهکشان عالم تیمی از اخترشناسان به سرپرستی دکتر بهرام مبشر(دانشمند کیهان شناس ایرانی و همچنین نماینده آژانس فضایی اروپا در موسسه تلسکوپ فضایی هابل) موفق شدند با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل ژرف ترین تصویر کیهان را از دور ترین کهکشانی که تاکنون شناخته شده است، بدست آورند. اين تصوير كه ژرف‌ترين نگاه بشر به جهان و سرآغاز آن بوده و در مدتي حدود يك سال تهيه شده است، ده‌ها هزار كهكشان كوچك و بزرگ را در سطح كوچكي از فضای لايتناهی به تصوير كشيده شده است. اين تصوير امكان مطالعه دورترين كهكشان‌هايی را كه در ابتدای جهان شكل گرفته‌اند را فراهم كرده و اطلاعات جديدی را درباره نحوه شكل‌گيری جهان در اختيار ما قرار داده است كه برخی نظريات پذيرفته شده كيهان شناسی را به چالش كشيده و می ‌تواند پايه نظريات جديدی پيرامون روند تكامل كيهان باشد. پایان کار تلسکوپ فضایی هابل در سال 2013 در طی ماموریتی موتور های فضائی نوینی به این تلسکوپ متصل خواهند شد. با روشن شدن موتور ها، هابل به درون جو زمین کشیده می شود و در آن می سوزد. در آن زمان بر فراز اقیانوس آرام آتش بازی زیبائی که ناشی از سوختن هابل در جو است ایجاد می شود. این پایان سفر هابل است. تلسکوپ فضایی جیمز وب تلسکوپ فضایی جیمزوب با آینه‌ای به قطر 6.5 متر ، در سال 2013 به مدار 1.5 میلیون کیلومتری زمین پرتاب می‌شود و در محدوده طیف مرئی و فروسرخ به رصد آسمان خواهد پرداخت.

ادامه مطلب

ايتاليا بزودي ۵ماهواره تجسسي به فضا پرتاب مي‌كند و عضو كلوپ كوچك كشورهايي مي‌شود كه داراي اين نوع ماهواره هستند. روزنامه‌ايتاليايي"ايل‌جورناله" در شماره جمعه نوشت: اين نوع ماهواره تجسسي به نام كاسمواسكايمد Cosmo SkyMed توسط شركت آلكاتل آلنيا اسپيس براي آژانس فضايي ايتاليا و وزارت دفاع اين كشور ساخته شده است. نخستين پرتاب اين ماهواره احتمالا در ماه مه آينده از كاليفرنيا انجام مي‌گيرد و دومين پرتاب نيز در سه ماهه آخر سال ۲۰۰۷صورت خواهد گرفت. دو ماهواره ديگر نيز در سال ۲۰۰۸و ماهواره پنجم نيز بعد از سال ۲۰۱۰ پرتاب مي‌شوند. اين طرح كه از سال ۲۰۰۱آغاز شده بود ، جمعا ۱۷۰ميليون يورو هزينه در برداشته است كه البته قيمت نهايي آن در مجموع كمتر از ۱/۲ميليارد يورو نخواهد بود. اين سيستم ماهواره‌اي كه در ارتفاع ۶۰۰كيلومتري رها مي‌شود، استفاده غيرنظامي و نظامي خواهد داشت و علاوه برپيشگيري از بلاهاي طبيعي، نظارت برسرزمين و محيط، توان كنترل تمام سطح كره زمين را حتي در تاريكي دارد.

ادامه مطلب

بر اساس گزارش خبرگزاري چين، اين کشور امروز (شنبه 25 فروردين ماه) يک ماهواره پيمايشي را در مدار زمين قرار داد. اين بخشي از تلاش‌هاي پکن براي سيستم‌هاي پيمايشي خود با حمايت ماهواره‌اي است. خبرگزاري اتريش اعلام کرد، راکت دوربرد نوع 3-A ساعت 04:11 به وقت محلي از ايستگاه فضايي ژيچانگ واقع در جنوب غربي چين به فضا پرتاب شد و پس از مدت زمان اندکي در مدار 21 هزار و 500 کيلومتري بالاي زمين قرار گرفت. اين چهارمين ماهواره سيستم جهت‌ياب پيمايشي چين است که قرار شده در سال 2008 به کار گرفته شود. چين بدين ترتيب قصد دارد وابستگي خود را به سيستم پيمايش آمريکايي موسوم به سيستم مکان نماي جهاني (GPS) ترک کند. علاوه بر اين، چين در سيستم پيمايشي گاليله اروپا و نيز سيستم روسي گلوناس (GLONASS) سهم دارد.

ادامه مطلب